Boonstra en verandering

Boonstra 2004

 

Voor mijn onderzoek wil ik interveniëren op 'teamleren' door de kwaliteit en de frequentie van het voeren van de reflectieve dialoog te verhogen. Het effect dat ik met mijn interventie wil bereiken is dat we als team ons gedrag richting 'continuous change' aanpassen. De nadruk ligt hierbij op het woord TEAM. Het is de bedoeling dat leerkrachten nog meer het initiatief gaan nemen om veranderingen door te voeren, zelf gaan onderzoeken wat volgens hen de beste weg is om te bewandelen en zelf de interventie vorm gaan geven, evalueren en (eventueel) bijstellen. Ik wil dit doen door leerteams samen te stellen die zelf hun doelen bepalen, deze inzichtelijk maken en hier wekelijks met elkaar de reflectieve dialoog voor aangaan. Ik ben me er van bewust dat ik nu vaak de kartrekker ben, dat ik aan de hand van de vaststaande visie en merkbelofte de richting bepaal en dat we de invulling met elkaar vorm gegeven, waarbij vooral ik de literatuurstudie doe (wat me in de meeste gevallen 'expert' maakt).  

 

Op onze school zijn we 'gewoon' om de taken te verdelen en doen we een beroep op de (individuele) expertise van elkaar. Efficiëntie staat voorop. Zo gebruikt bijvoorbeeld de ICT-er haar expertise om een visie en daaruit volgend beleid te formuleren ('topdown steering/consultants as knowledge driven experts'). Afhankelijk van de behoefte van de initiator of verantwoordelijke worden teamleden bij het formuleren van de visie of het beleid bevraagd op hun mening en inbreng ('topdown steering and bottum up input'). Als de visie op papier staat is er minimaal 1 moment waarop we allemaal op het stuk mogen reageren. Indien nodig wordt de omschreven visie of beleid aangepast.

 

Als ik bovenstaand model op de geplande interventie aan de hand van mijn onderzoek leg, zitten er van verschillende lijnen aspecten in.

• Het is planned change omdat ik degene ben die de interventie initieer en vorm geef ('one best way'). Naast het feit dat ik lijneigenaar ben van de lijn 'Lerende organisatie' en er van mij verwacht wordt dat ik deze lijn (door)ontwikkel, heb ik de literatuurstudie gedaan en schrijf ik het verbeterplan, waarop de overige teamleden mogen 'schieten'.  Je zou het echter ook onder het kopje 'continuous change' kunnen labellen, omdat er in de opzet van lijneigenaren geen sprake is van hiërarchie ('non-hierarchical/all participants equal'). Uiteindelijk denk ik dat we hier wel zullen komen, maar op dit moment vind ik dat we nog niet zover zijn, omdat teamleden nog te vaak een beroep doen op mijn expertise en goedkeuring ('consultants as knowledge driven expert'). Er is ook sprake van 'topdown steering and bottum up input' omdat ik degene ben die het voortouw neem, geïnspireerd door gesprekken met teamleden en uiteindelijk met input van teamleden het project vormgegeven wordt.
• In het verbeterplan staan de einddoelen helder omschreven ('stable endsituation'). In die zin is de interventie 'planned change'. Echter, de interventie is een onderdeel/tussenstap in een reeds in gang gezet verbeteringstraject, namelijk het teamleren. In die zin kun je de interventie als 'continuous change labellen'.
• Vanuit het idee dat de teamleden niet voldoende in staat zijn om samen te werken en de noodzaak niet zien om met elkaar frequent en doelgericht de reflectieve dialoog te voeren   ('focus on problemsolving/shortcomings') kun je stellen dat de interventie 'planned change' is. Omdat het niet echt een probleem betreft, maar meer een geleidelijke verandering ('gradual improvement') zou het in het rijtje van 'organizational development' passen. Voor het team is het echter een vernieuwing die mogelijk wordt omdat we een nieuw gebouw betrekken ('focus on new possiblities and innovation'). Deze laatste valt onder ('continuous change').
• De interventie is opgezet vanuit 'historical and local context', zo is het in onderwijsland niet ongewoon om vooral op je eigen groep gericht te zijn. Op de Vincent is dat niet anders. Toch

Uit deze reflectie blijkt wel dat ik het model vanuit meerdere kanten benaderbaar en invulbaar vind. Omdat de perceptie van ieder individu anders is, is het zelfs zo dat in één team eenieder vanuit zijn eigen perceptie de interventie op een bepaalde manier beleeft. Wat mezelf betreft denk ik dat ik er voor moet waken om te veel te sturen.  Daar is overigens de gehele interventie op gericht. Door teamleden te faciliteren, ze bewust te maken van het effect van de interventie en ze te coachen, zullen we uiteindelijk met elkaar eigenaar zijn van het onderwijsleerproces van alle leerlingen van de Vincent ('collective inquiry, interactive, sensemaking') en zal er sprake zijn van 'continuous change'.